26 maja

26 maja

Wisła obecnie jest rzeką martwą w sensie transportowym. Sytuacja wyglądała zupełnie inaczej w XIX w. kiedy to dzięki m.in. Maurycemu Fajansowi Wisła stanowiła ważną arterię komunikacyjną.

26 maja 1826 r. w rodzinie żydowskiego kupca Hermana Fajansa i jego zony Leontyny z domu Kon przyszedł na świat Maurycy Fajans. W młodym wieku związał się on z żeglugą wiślaną. W wieku 25 lat został przedstawicielem spółki hrabiego Andrzeja Zamoyskiego (Spółka Żeglugi Parowej na Rzekach Spławnych Królestwa hrabia Zamoyski et Compania) we Włocławku, a już w wieku 36 lat został jej dyrektorem. Chociaż przedsiębiorstwo Zamoyskiego rozwijało się bardzo dobrze, to niestety zawieruchy polityczne związane z powstaniem styczniowym doprowadziły do jego upadku. Po upadku spółki Zamoyskiego Maurycy Fajans zakupił trzy parowce: Wisła, Sandomierz i Narew, które dały początek "Towarzystwu Żeglugi Parowej M. Fajansa", które dzięki zaprowadzeniu sprężystej administracji rozwijało się i aż do I wojny światowej utrzymało prymat wśród przewoźników na rzekach Królestwa Polskiego. Zarząd Towarzystwa mieścił się w Warszawie przy ul. Trębackiej 9. Do roku 1880 regularna żegluga pasażerska utrzymywana była tylko na trasie Warszawa - Płock, i to jednym statkiem. Z Warszawy wypływał on w poniedziałek, środę i piątek o godz. 8.00, do Płocka docierał około godz. 16.00-16.30. Rejsy powrotne odbywał we wtorki, czwartki i soboty. Niedziela zarezerwowana była na spacery po Wiśle w kierunku Jabłonny. Dopiero po upływie 10 lat działalności zdołał Fajans wznowić regularną żeglugę na odcinku Płock - ­Włocławek. Wkrótce rejsy te zostały zawieszone ze względu na konkurencyjną działalność nadwiślańskiej kolei żelaznej, oferującej transport szybszy i tańszy. W późniejszym okresie spółka została przekształcona w firmę Maurycy Fajans i Synowie. Maurycy Fajans był od 1875 sędzią handlowym, był też członkiem zarządu warszawskiej gminy żydowskiej, zaś w latach 1888–1894 członkiem komitetu warszawskiej giełdy.

Był żonaty z Marią Dawidson (1836–1908), z którą miał sześcioro dzieci: Leontynę (1860–1927, żonę Gustawa Bergsona), Helenę (1861–1939, żonę Juliana Kramsztyka), Stefanię (ur. 1863), Hieronima (1864–1934), Edwarda (1868–1930, inżyniera, korporanta) i Jana (ur. 1871). Maurycy Fajans został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie.

Na fotografii Maurycy Fajans (źródło: Wikipedia).