12 czerwca

12 czerwca

12 czerwca 1941 r. w sercu Puszczy Kampinoskiej w Palmirach został zamordowany wraz z innymi współwięźniami Witold Hulewicz ‒ literat ale również jeden z pionierów radia w Polsce.

Urodził się pod zaborem pruskim w Kościankach w Wielkopolsce, w 1895 r. we dworze swoich rodziców (który istnieje do dnia dzisiejszego). Jako młodzieniec wraz z braćmi był współwydawcą „Zdroju”, dwutygodnika literackiego utworzonego wraz z braćmi Jerzym i Bohdanem, przy wsparciu Stanisława Przybyszewskiego. W 1916 w Poznaniu założyli Spółkę Wydawniczą „Ostoja”, pismo zaczęło wychodzić od 1917. Utrzymało się tylko do 1922 – popadło w długi i na ich pokrycie Hulewiczowie zmuszeni byli sprzedać majątek rodowy Kościanki. Witold Hulewicz, jako młody obywatel niemiecki został powołany do armii, a następnie wysłany na front zachodni do Francji i Belgii. Po oficjalnym zakończeniu I wojny światowej powrócił do Poznania, w którym pod koniec 1918 r. wybuchło powstanie wielkopolskie. Hulewicz walczył po stronie powstańców – wraz z porucznikiem Jasnochem organizował pierwszą kompanię łączności; z powstania wyszedł w stopniu kapitana. Pokój jaki zapanował w Europie pozwolił na dalsze studia kontynuował na Uniwersytecie Poznańskim i na Sorbonie w Paryżu.

Jako poeta Witold Hulewicz pozostawał pod wpływem ekspresjonistów, publikował swoje wojenne utwory w „Zdroju”, wydane potem w 1921 tomiku liryków Płomień w garści, w 1927 opublikował powieść biograficzną o Beethovenie – Przybłęda Boży, tłumaczył m.in. Tomasza Manna, Johanna Goethego, a najwięcej – swego przyjaciela, poznanego podczas spotkania w Szwajcarii – poezji Rainera Rilkego. W 1925 namówił Juliusza Osterwę do przeniesienia z Warszawy do Wilna jego teatru-laboratorium „Reduta”. W klasztorze pobazyliańskim w Wilnie odkrył pomieszczenie, w którym władze carskie więziły filomatów, w tym młodego Mickiewicza. W pomieszczeniu tym urządzał „Literackie Środy”.

W grudniu 1927 r. został kierownikiem programowym nowoutworzonej Rozgłośni Wileńskiej Polskiego Radia. Nowy środek przekazu zafascynował Witolda Hulewicza, który był autorem słuchowiska „Pogrzeb Kiejstuta”. Szybko Hulewicz stał się jednym z najlepszych znawców teatru radiowego. Przygody z radiem nie przerwał jego spór ze Stanisławem Catem‒ Mackiewiczem, a swoją pracę do wybuchu II wojny światowej Hulewicz wykonywał w Warszawie.

Po wybuchu II wojny światowej Hulewicz pozostał w Warszawie, gdzie zaangażował się konspiracyjne pismo „Polska Żyje”, którego był redaktorem naczelnym. Aresztowany został w Warszawie 2 września 1940 r., zaś po ponad pół roku przewieziony z innymi więźniami do Palmir i tam rozstrzelany.