29 czerwca. Obchody Dni Morza w Warszawie

29 czerwca. Obchody Dni Morza w Warszawie

Mieliśmy dziś wspominać rocznicę odsłonięcia nadwiślańskiego Pomnika Syreny - większość popularnych opracowań przypisuje to wydarzenie właśnie dzisiejszej dacie. Badając jednak sprawę doszliśmy do przekonania, że rację mają ci autorzy, którzy twierdzą, że pomnika nie udało się oficjalnie odsłonić aż do wybuchu wojny. Skąd więc wziął się 29 czerwca?

Tego dnia rzeczywiście na Wybrzeżu Kościuszkowskim odbywały się wielkie uroczystości. Były to Dni Morza, święto obchodzone od 1932 roku, zwykle w Gdyni i w stolicy. Jak wyglądały obchody w 1939, w cieniu nadchodzącej wojny? Oddajmy głos reporterowi "Kuriera Warszawskiego". Jak P.T. Czytelnicy na pewno zauważą, relacja jest bardzo szczegółowa, nie ma jednak słowa na temat pomnika. Niemniej, zachęcamy do ciekawej lektury.

***

Dzień wczorajszy, jako Dzień Morza, był w całej Polsce uroczyście obchodzony — stał się olbrzymią manifestacją społeczeństwa polskiego na rzecz naszych odwiecznych praw do Bałtyku. Wszyscy Polacy dali wyraz w jednym wspólnym uczuciu swego przywiązania i ukochania morza.

W stolicy domy i gmachy publiczne udekorowane flagami o barwach narodowych. We wszystkich świątyniach zostały w godzinach rannych odprawione uroczyste nabożeństwa.

Przed godz. 10-tą na plac Marszałka Piłsudskiego poczęły przybywać liczne organizacje, stowarzyszenia i związki z pocztami sztandarowymi i transparentami. Przy trybunie ustawionej na środku placu stanęła kompania honorowa Związku marynarzy rezerwy R. P.

Do zgromadzonych tłumów wygłosił przemówienie przewodniczący Stołecznego Komitetu Dni Morza, inż. A. Kilim, mówiąc m. in.:

„Świętujemy Dni Morza, świętuje te dni cała Polska, wszyscy Jej obywatele. Świętują wszyscy, u których bije polskie serce, świętujemy solidarnie, radośnie. Bo nie ma wśród nas, Polaków, takiego, który by nie uznawał i nie odczuwał, że morze to nasza wielkość, to nasze bogactwo, to nasza niezależność, to nasza równość wśród narodów świata.

My o powiększenie naszego stanu posiadania oręża nie wyciągniemy, bo pokój szczerze miłujemy, po cudze ręki nie wyciągniemy, ale kto po nasze dobro rękę wyciągnie, to mu ją odetniemy. Ofiar nie poszczędzimy, wytrwałości dokażemy. [... - SKPT]”

Z kolei, przed wręczeniem Związkowi marynarzy rezerwy R. P. nowego sztandaru, wygłosił przemówienie prezes Ligi Morskiej i Kolonialnej, gen. Kwaśniewski, który powiedział m. in.:

„Gdy uroczystości dnia 29 czerwca obchodzone są corocznie najwspanialej w Gdyni, w tym roku postanowiłem — jako prezes zarządu głównego Ligi Morskiej i Kolonialnej — przyjąć udział w uroczystościach Stolicy, aby w ten sposób zamanifestować, że szczególnie w tym roku staje do tego morskiego apelu — na równi z Gdynią, z polskim wybrzeżem morskim, cała Polska, jak długa i szeroka. [... - SKPT]"

Po wręczeniu sztandaru pocztowi Związku marynarzy rezerwy R. P., związki, stowarzyszenia i organizacje przemaszerowały ulicami miasta na Wybrzeże Kościuszkowskie. Na placu skweru Wybrzeża Kościuszkowskiego wybudowano ołtarz polowy, ozdobiony stylizowanymi kotwicami. Za ołtarzem ustawiono wysoki maszt ze sztandarem L. M. K. i banderami obcych państw. Na placu powiewały na masztach i slupach flagi narodowe i transparenty.

O godz. 12.03 włączono megafony radiowe i gromadząca się publiczność wysłuchała przemówienia Pana Prezydenta R. P. Obok ołtarza ustawiły się poczty sztandarowe [... - SKPT]

Msze św. odprawił ks. kanonik Żelazowski, poczym przedstawiciel głównego komitetu „Dni Morza" dr. W. Rosiński, wygłosił przemówienie, które zakończono wspólną przysięgą:

„Przysięgamy odwiecznych praw Polski do Bałtyku i morskich przeznaczeń Rzeczypospolitej strzec, nad ujściem Wisły straż niezłomną trzymać, dorobek Polski a wybrzeżu i na morzu stale pomnażać, braci naszych za kordonem, nierozerwalną część narodu polskiego, wspomagać i bronić. Tak nam dopomóż Bóg.”

Następnie wszyscy udali się nad brzeg Wisły, gdzie zakotwiczony był statek „Kościuszko", na który weszli przedstawiciele władz i zaproszeni goście. Bulwar zajęły tłumy publiczności i organizacje. O godz. 13.45 rozpoczęła się defilada łodzi na Wiśle, zorganizowana przez międzyklubowy komitet ok. 20 klubów warszawskich.