27 grudnia

27 grudnia

Mimo, że datą inkorporacji Mazowsza do Korony, jaką znajdziemy w większości opracowań, zwłaszcza tych internetowych, jest 10 września 1526 roku, rzeczywistość była jak zwykle bardziej złożona.

Faktem jest, że szlachta mazowiecka tego dnia poprosiła Zygmunta Starego o objęcie władzy w księstwie i złożyła przysięgę wierności, jednak zatwierdził to dopiero sejm, który zakończył obrady 27 grudnia 1529 roku, niemal trzy i pół roku później. Trzy lata spędzono bowiem na rozmaitych przepychankach. Zygmunta Starego interesowała inkorporacja księstwa, zaś jego żona, Bona Sforza, widziała raczej Mazowsze jako lenno Rzeczpospolitej oddane we władanie jej synowi, Zygmuntowi Augustowi, którego, dla legalizacji takiego posunięcia chciała zeswatać z żyjąca jeszcze ostatnią z Konradowiczów Anną. To w przyszłości miało ułatwić Bonie dołączenie Mazowsza do jej litewskich włości. 

Na rękę Anny miał ochotę również nasz świeży lennik - Prusy Książęce. Albert Hohenzollern zamyślał ożenienie swojego syna Wilhelma z Anną i w konsekwencji dołączenie ziem Mazowsza do Prus.Ostatecznie stanęło jednak na inkorporacji. Szlachta mazowiecka miała zachować swój status i przywileje, w tym również prawne (głównie dlatego tym ruchem była zainteresowana szlachta drobna i średnia, która w samodzielnym organizmie państwowym zostałaby zapewne koniec końców zdeklasowana). 

Ostatecznie ziemie Mazowsza weszły w skład Korony jako trzy województwa - płockie, rawskie i - jako chronologicznie ostatnie - mazowieckie.

Na ilustracji - wprawdzie późniejszy o dobre sto lat - widok Piotrkowa na rycinie Erika Dahlbergha. Po prawej stronie zniszczony zamek królewski, gdzie obradował wspomniany sejm.