6 września. Otwarcie teatru w Starej Pomarańczarni

6 września. Otwarcie teatru w Starej Pomarańczarni

Osoby przechadzające się po królewskich Łazienkach często nie zdają sobie sprawy, że w jednym z należących do kompleksu budynków znajduje się wnętrze unikatowe nie tylko w skali Warszawy, ale również na skalę europejską. Mowa tu o Teatrze Stanisławowskim w Starej Pomarańczarni, który swoją działalność rozpoczął dokładnie 229 lat temu, 6 września 1788 r.

Pierwszym wystawionym w teatrze przedstawieniem była jedna z francuskich sztuk (być może "Grzegorz Dyndała" Moliera) odegrana przez osoby z otoczenia króla. Teatr ten, podobnie jak cały kompleks Łazienek był od początku prywatną własnością królewską. Posiadanie własnego teatru było w owym czasie standardem wśród władców oraz magnaterii, nie należy się zatem dziwić, że projektujący jeden z budynków kompleksu rezydencjonalnego króla Dominik Merlini przewidział również miejsce na salę teatralną oraz zaprojektował wyłożone drewnem (zapewniającym dobrą akustykę) wnętrze mogące pomieścić 200 osób na widowni oraz w 9 lożach. Prawdziwym unikatem jest polichromia autorstwa m.in. Jana Bogumiła Plerscha przedstawiająca wybitnych dramatopisarzy oraz dodatkowe loże wraz z siedzącą w nich publicznością. Polichromia wraz z pozostałymi elementami dekoracji budziła zachwyt ówczesnych – jeden z gości pisał wręcz, że "Szczęśliwe zespolenie smaku rzymskiego z francuskim, takie samo, jakie istniało w pięknych latach Ludwika XIV, daje temu teatrowi uderzający rys wielkości i bogactwa".

Jak już wspominaliśmy teatr był od początku własnością prywatną, początkowo Stanisława Augusta, potem jego rodziny, a następnie wraz z całymi Łazienkami został sprzedany rodzinie carskiej. Status teatru prywatnego, rzadko odwiedzanego przez właściciela uchronił go przed większymi modernizacjami i przebudowami, dzięki czemu (jak również dzięki temu, że zawieruchy dziejowe szczęśliwie ominęły ten zabytek) możemy dziś cieszyć się jednym z nielicznych na świecie, a wśród tych nielicznych jednym z najlepiej zachowanych XVIII-wiecznych teatrów dworskich.

Zdjęcie wnętrza teatru pochodzi z oficjalnej strony Muzeum.