25 września. Objęcie komendy SS i policji w Warszawie przez Franza Kutscherę

25 września. Objęcie komendy SS i policji w Warszawie przez Franza Kutscherę

25 września 1943 r. objął stanowisko nowy dowódca SS i policji na Dystrykt Warszawski, Franz Kutschera. Okupacyjny terror został zaostrzony.

Kutschera był Austriakiem. Przed przystąpieniem do NSDAP w 1930 r. pracował jako ogrodnik i mechanik. W 1934 został gauleiterem. W Austrii spędził nawet rok w więzieniu za działalność w NSDAP, zanim Austria została przyłączona do Niemiec. Po anschlussie został gauleiterem Karyntii, był w sztabie SS w Kassel, na początku 1939 r. został ławnikiem sądu ludowego. Od przyłączenia Austrii do śmierci był członkiem Reichstagu. W czasie II wojny światowej dowódca brygady SS, potem generał brygady, „zasłużył się” w walce z partyzantką. Od kwietnia 1943 r. do przyjazdu do Warszawy był dowódcą SS i policji w Mohylewie.

W październiku 1943 r. wprowadzono codzienne łapanki i branki na Pawiak zupełnie przypadkowych osób, stracenia więźniów z Pawiaka, egzekucje w ruinach getta, na ulicach Warszawy i w lasach. Masowe mordy były już wcześniej przeprowadzane przez okupanta, ale od października odbywały się po części jawnie oraz zostały rozreklamowane. Były usprawiedliwiane przez okupanta jako kara za zamachy Polski Podziemnej na Niemców. Egzekucje oraz nazwiska „zakładników” ogłaszano najpierw przez megafon, a od 31 października na plakatach.

Łapanka wyglądała tak: na ulicy pojawiał się wojskowy samochód, przechodnie byli legitymowani i kierowani do samochodów. Ewentualnie można się było wykupić łapówką albo uciec w bramę. Przechodnie byli rozstrzeliwani albo przewożeni na Pawiak. Cała akcja trwała ok. godziny, potem „buda” przenosiła się do innej dzielnicy.

10 października weszło w życie nowe rozporządzenie gubernatora Hansa Franka: natychmiastowa kara śmierci za wszelkie „uchybienia ustawom, rozporządzeniom lub zarządzeniom i dyspozycjom władz” popełnione „w zamiarze utrudnienia lub przeszkadzania w niemieckim dziele odbudowy w Generalnym Gubernatorstwie”. Do przestępstw należały np. handel pokątny, ubój pokątny, podbijanie cen. W celu kontroli mieszkańców Warszawy 18 listopada wprowadzono obowiązek sporządzania w 3 egzemplarzach wykazu domowników. Jeden z egzemplarzy miał być zawsze dostępny na żądanie policji i miał być przechowywany w jednym z mieszkań w dolnej frontowej części budynku.

Kutschera został skazany na śmierć przez Komendę Główną AK za masowe egzekucje w Warszawie. Wyrok został wykonany 1 lutego 1944 r. przez Szare Szeregi. Za Kutscherę stracono 100 osób. 4 lutego nałożono na Warszawę kontrybucję w wysokości 100 milionów złotych.

Tożsamość Kutschery w jego warszawskim okresie była pilnie strzeżona, stąd nie mamy fotografii z dzisiejszej okazji. W to miejsce zdjęcie z Adolfem Hitlerem, prawdopodobnie z 1941 roku (Wikipedia Commons).