11 października. Śmierć Kazimierza Pułaskiego

11 października. Śmierć Kazimierza Pułaskiego

Dnia 11 października 1779 r. wyniku ran odniesionych w bitwie pod Savannah w Georgii zmarł Kazimierz Pułaski, który stał się bohaterem tak polskim jak i amerykańskim.

W Ameryce Północnej Kazimierz Pułaski znalazł się w 1777 r. W 1771 r. doszło do zamachu w Warszawie na osobę Stanisława Augusta Poniatowskiego. W trakcie procesu porywaczy Kazimierz Pułaski został wskazany jako inicjator zamachu jako osoba, która dała zamachowcom przyzwolenie na porwanie króla. Przez sąd sejmowy Pułaski został skazany zaocznie na karę śmierci, jak również infamię i pozbawienie dóbr. Po przegraniu konfederacji barskiej musiał uchodzić z kraju. Przez pewien czas przebywał we Francji, skąd udał się do Turcji gdzie trwała wojna z Rosją. Po jej zakończeniu został wydalony z kraju jako persona non grata. Puławski znajdując się w ciężkim położeniu materialnym powrócił do Paryża gdzie poznał Benjamina Franklina, który przebywał z misją dyplomatyczną na dworze Ludwika XVI. Na Ojcu Założycielowi młody pułkownik wywarł olbrzymie wrażenie. Franklin zaproponował Pułaskiemu wzięcie jako ochotnikowi udziału w trwającej wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

Warto pamiętać, że Pułaski był w chwili kiedy opuszczał Europę mężczyzną mającym zaledwie 32 lata. W pierwszej bitwie na ziemi amerykańskiej 11 września 1777 r. dzięki osobistej odwadze uratował życie Jerzemu Waszygtonowi. W dowód wdzięczności Kazimierz Pułaski został promowany na generała brygady. Z kolei w 1778 r. Kongres powierzył Pułaskiemu stworzenie legionu kawalerii. Przez wiosnę i lato 1779 r. Pułaski werbował, organizował i szkolił zarówno kawalerię, jak i żołnierzy piechoty. Następnie, 25 sierpnia 1778 r., Legion Pułaskiego przemaszerował przed pełnymi podziwu członkami Kongresu w Filadelfii.

Oddział Pułaskiego został wysłany w 1779 r. do Karoliny Południowej, gdzie trwała ofensywa wojsk angielskich. W październiku wojska amerykańskie połączyły się z francuskim korpusem ekspedycyjnym pod Savannah w Georgii. Ich celem było zdobycie miasta, które znajdowało się w rękach anglików. Zadaniem legionu Pułaskiego było wtargnięcie kawalerią do miasta i wywołanie atmosfery popłochu, który miał ułatwić zwycięstwo. Plan sprzymierzonych nie został zrealizowany, a w trakcie bitewnej zawieruchy został zraniony admirał D’Estaing dowódca Francuzów. Puławski wraz z niedużym oddziałem udał się w środek ciężkich walk, aby odszukać admirała. W pewnym momencie obok niego wybuchł pocisk z kartacza, a jego odłamki utkwiły w pachwinie Pułaskiego. Został on operowany jeszcze na polu walki przez dr Jamesa Lynah’a. Obawiając się wzięcia do niewoli Pułaski postanowił, że zostanie przetransportowany wbrew zaleceniom dr Lynah’a morzem do Charleston. Niestety 11 października 1779 r. w wyniku gangreny jaka się wdała w ranę Kazimierz Pułaski zmarł na statku. Chociaż niektóre źródła podają, że został pochowany w morzu, to jednak badania archeologiczne wskazują na to iż ciało bohatera zostało pochowane Plantacji Greenwich.

Do dnia dzisiejszego Kazimierz Pułaski jest uważany za bohatera dwóch narodów: polskiego i amerykańskiego. W Stanach Zjednoczonych Puławski jest uważany za twórcę amerykańskiej kawalerii, a jego imieniem nazwane są miasta, hrabstwa, ulice, mosty jak również okręty marynarki wojennej. W 2009 r. Kazimierzowi Pułaskiemu zostało przyznane honorowe pośmiertne obywatelstwo Stanów Zjednoczonych. Za ilustrację dzisiejszego wydarzenia służy nam obraz Stanisława Batowskiego z 1940 r. „Śmierć Pułaskiego pod Savannah”.