23 października. Wyrok w sprawie organizacji "Ruch"

23 października. Wyrok w sprawie organizacji "Ruch"

23 października 1971 w Warszawie zapadł wyrok w sprawie Stefana N. (późniejszego wicemarszałka sejmu III RP, posła i senatora), braci Andrzeja (wiceministra sprawiedliwości w III RP) i Benedykta C. (później jednego z założycieli ZChN) oraz kilku innych członków stojących na czele organizacji „Ruch”. Wyrok skazywał oskarżonych za prowadzenie przygotowań do obalenia w przyszłości przemocą ustroju socjalistycznego w PRL oraz liczne przestępstwa kryminalne. W dobie cenzury prasa nie mogła pisać otwarcie o szczegółach tych przestępstw. Dziś możemy wyjawić, iż chodziło o wysadzenie w powietrze pomnika oraz podpalenie mauzoleum Lenina w Poroninie oraz zrzucenie tablicy pamiątkowej jemu poświęconej ze szczytu Rys. Przypomnijmy sobie, jak do tego doszło.

W roku 1962 student Uniwersytetu Łódzkiego, Stefan Niesiołowski, wyjeżdża na obóz studencki prowadzony przez jezuitę o. Huberta Czumę. Tam poznaje jego braci Andrzeja i Benedykta, synów byłego działacza związku Wolność i Niezawisłość. Poznaje później Emila Morgiewicza, późniejszego redaktora pisma niezależnego „Opinia” i współpracownika Radia Wolna Europa. Zawiązali oni wspólnie kadrową organizację mającą na celu propagowanie haseł anty-totalitarnych poprzez wydanie deklaracji „Mijają lata…” i wydawanie podziemnych pism „Biuletyn” oraz „Informator”. Posłużyły im do tego celu powielacze oraz maszyny do pisania zdobyte nielegalnie w instytucjach kontrolowanych przez organy PRL. Kiedy 21 sierpnia 1968 na teren Czechosłowacji wkroczyły wojska „państw zaprzyjaźnionych” aby stłumić tamtejsze zamieszki, nazwane później wiosną praską, w organizacji młodych podniósł się głos sprzeciwu odnośnie udziału Ludowego Wojska Polskiego w tej interwencji. Dzień później Stefan Niesiołowski wraz z Wojciechem Majdą udają się na najwyższy polski szczyt. Na Rysach była niegdyś umieszczona tablica ku czci cesarza Franciszka Józefa, którą potem zrzucili polscy turyści. Natchnieni tym czynem z przeszłości postanawiają dokonać tego samego zrzucając tablicę poświęconą Włodzimierzowi Leninowi, która się tam wtedy znajdowała. Cała akcja trwa 20 minut i tablica poświęcona wodzowi rewolucji październikowej spada w Dolinę Ciężką po stronie słowackiej.

Zakonspirowani koledzy prowadzili potem różne akcje sabotażowe. Wydawali pisma, drukowali ulotki, umieszczali na murach hasła antykomunistyczne. Jedną z bardziej rozpoznawanych do dzisiaj działalności jaką prowadzili była akcja „Skunks”, która polegała na umieszczaniu substancji o brzydkim zapachu w sklepach sieci Pewex. Zapach jednak okazywał się nietrwały i sklepy funkcjonowały normalnie już w kolejne dni. Przed obchodami SRUL (setnej rocznicy urodzin Lenina) w trakcie trwania zebrania organizacji doszło do głosowania. Stefan Niesiołowski zaproponował na nim dokonanie spalenia muzeum wodza rewolucji oraz wysadzenie w powietrze pomnika Lenina w Poroninie. Jak się później okazało przygotowania do akcji „Poronin” odbywały się pod czujnym okiem Służby Bezpieczeństwa. Organizacja już wcześniej została zinfiltrowana przez informatorów bezpieki i w przeddzień akcji doszło do aresztowań początkowo 25 osób. W przeciągu trwania śledztwa aresztowanych zostało ponad 100 działaczy związanych w większym lub mniejszym stopniu z organizacją. W trakcie śledztwa okazało się iż organizacja nie posiada nazwy, a jej członkowie używający pseudonimów w większości nie znali się z imienia i nazwiska. Mówili o sobie „ten nasz Ruch…” wiec taka nazwa przylgnęła do nich w czasie trwania śledztwa, które trwało do ogłoszenia wyroku 23 października 1971 roku. Stefan Niesiołowski i Andrzej Czuma zostali skazani na 7 lat pozbawienia wolności, Benedykt Czuma 6 lat, Emil Morgiewicz 4 lata a pozostali do 4,5 roku więzienia. Fala apelacji i petycji skierowanych do Rady Najwyższej była poparta podpisami takich osób jak Agnieszka Osiecka, Zbigniew Herbert, Karol Wojtyła czy Stefan Wyszyński. W roku 1974 ostatni skazani opuścili więzienia na mocy drugiej ustawy amnestyjnej.

Pomnik Lenina za serwisem fotopolska.pl