12 stycznia. Zmarła Tekla Rapacka

12 stycznia. Zmarła Tekla Rapacka

"Paryż północy" był w XIX wieku był w dużej części miastem przeludnionym i niedoinwestowanym. Z tego też powodu (choć nie tylko), dużą część miejskiej infrastruktury, zwłaszcza ułatwiającej życie uboższej  ludności, finansowano ze środków prywatnych filantropów. Wspominamy o tym, bo właśnie dziś przypada rocznica śmierci jednej z takich osób – Tekli Rapackiej, zmarłej 12 stycznia 1883 roku.

Życie bohaterki dzisiejszej kartki z kalendarza nie było zbyt łatwe. Co prawda urodziła się w ziemiańskiej rodzinie i młodo wyszła za mąż za przedstawiciela swojej klasy społecznej, z którym dorobiła się znacznego majątku. Po śmierci męża przeniosła się do Warszawy, gdzie zamieszkała ze swoją jedyną córką, która również szybko owdowiała, stając się jedyną dziedziczką majątków ziemskich swojego męża. Jako że córka Tekli, Konstancja, również zmarła bezdzietnie, cały rodzinny majątek przypadł matki. Pozbawiona rodziny, a jednocześnie dysponująca licznymi dobrami ziemskimi, m.in. w Brańszczyku, Borzęcinie i Ożarowie Mazowieckim Tekla, znana już w Warszawie z działalności dobroczynnej, postanowiła tak odziedziczone majątki ziemskie sprzedać, a pieniądze przeznaczyć na rozwój swojej działalności. Tym sposobem za 193 tysiące srebrnych rubli (czyli prawie 3,5 tony czystego srebra) w Warszawie powstały m.in. przytułki dla ubogich, szpitale, ochronki, dokapitalizowano liczne tanie kuchnie, wsparto instytucję Muzeum Przemysłowego, a dzieciom z ubogich domów ufundowano stypendia (lista fundacji obejmowała łącznie 18 pozycji). Dodatkowo Tekla odpowiedzialna była za rozbudowę kościoła św. Barbary na Koszykach, na którą to budowę, niezależnie od wymienionych powyżej fundacji, przekazała ponad 83 000 rubli. W swoim testamencie natomiast nasza dzisiejsza bohaterka przekazała dodatkowe fundusze na potrzeby zakładów opiekuńczych dla kobiet, dzieci i nauczycieli oraz działalność edukacyjną i wydawniczą. Tym sposobem nasza bohaterka pośmiertnie wyzbyła się całego majątku, przeznaczając go na cele dobroczynne, jak to zwykła czynić za życia.

Rycina przedstawiająca Teklę Rapacką ze zbiorów Wikimedia Commons.