18 stycznia. Zmarł Fiodor Berg.

18 stycznia. Zmarł Fiodor Berg.

18 stycznia 1874 zmarł w St. Petersburgu Fiodor Berg, wybitny geodeta, hrabia Wielkiego Księstwa Finlandii, Namiestnik Carski Królestwa Polskiego w latach 1863-1874. Zasłynął z zastosowania fotografii w kartografii oraz z krwawego tłumienia wystąpień antycarskich.

Fiodor Berg urodził się w 27 maja 1794 roku w rodzinie luterańskich Niemców bałtyckich jako Friedrich Wilhelm Rembert von Berg. Pierwotnie nie planował kariery wojskowej i rozpoczął studia na uniwersytecie w Dorpacie. Do zmiany zdania skłoniła go ofensywa Napoleona. W wojnie tej dosłużył się stopnia sztabskapitana. Po 1814 roku wykonywał zadania natury dyplomatycznej, jak i kartograficznej. Podróżował po Turcji wykonując opisy wojskowo-statystyczne dla administracji carskiej. Podróżował w tym okresie również po Azji Środkowej i północno-wschodniej Bułgarii opracowując kolejne mapy. 

Jego karierę przyspieszył wybuch powstania listopadowego. W stopniu generał-majora wziął udział w tłumieniu powstania na Mazowszu. Po udanym szturmie na Wolę, którym dowodził, został awansowany do stopnia generała-lejtnanta. Po stłumieniu powstania pełnił obowiązki kwatermistrza armii stacjonującej w Królestwie Polskim. Jego sumienność i poczucie dyscypliny zapewniały mu kolejne awanse. Jako generał kwatermistrz Sztabu Głównego Imperium Rosyjskiego kierował zespołem, który tworzył w roku 1843 mapę Imperium w nowej masztabie trzywiorstowej. W roku 1853 został mianowany dowódcą wojsk carskich w rodzinnej Estonii, a rok później został gubernatorem Finlandii. Błyskotliwa kariera naszego dzisiejszego bohatera kieruje go do Królestwa Polskiego, znanego ze swojej bezwzględnej surowości wobec braków w dyscyplinie. W roku 1863 został mianowany nowym namiestnikiem w Królestwie Polskim. 

Okres powstania styczniowego w Warszawie przywitał nowego namiestnika nieudanym zamachem na jego życie. Kiedy orszak generała przejeżdżał pod Domem Interesów Andrzeja Zamoyskiego przy Nowym Świecie 69 zamachowcy wyrzucili z jego okien bomby zapalające nie trafiając jednak w powóz, którym poruszał się Berg. Z jego rozkazu pałac spacyfikowano, wszystkich mężczyzn znajdujących się w budynku wywieziono do Cytadeli w celu przesłuchań. Dobytek mieszkańców domu wyrzucono przez okna na ulicę, część rozkradziono a resztę spalono układając stos pod pomnikiem Mikołaja Kopernika. W domu tym w owym czasie mieszkało wiele wybitnych osób, które straciły dorobek lat pracy. W wierszu C.K. Norwida możemy przeczytać o losie fortepianu, który należał do Fryderyka Chopina; syn właściciela domu został skazany na 8 lat ciężkich robót. 

Fiodor Berg zasłynął z tłumienia Powstania Styczniowego, krwawo rozprawił się również z miejscowościami, które podejrzane były o pomoc powstańcom. Jako namiestnik rezydował na Zamku Królewskim. Funkcję tę Berg pełnił dożywotnio, stając się ostatnim namiestnikiem w Królestwie Polskim. Po jego śmierci, do 1916 roku, miał dwie ulice nazwane ku swej pamięci, Teodora i Berga, dziś odpowiednio Chałubińskiego i Traugutta. Również Rembertów został nazwany na jego cześć - od trzeciego imienia namiestnika.

Portret generała z zasobów Wikipedia Commons.