11 stycznia

11 stycznia

11 stycznia 1897 roli zmarł w Warszawie Jakub Pik, optyk, wynalazca, mechanik, noszący tytuł honorowego optyka miasta Warszawy.

Urodził się w 1806 roku w Częstochowie; poza tym o jego młodości nie wiemy więcej. Uczył się w Warszawskiej Szkole Rabinów, o której już pisaliśmy, że kształciła wybitnych obywateli, z których jednak żaden rabinem nie został. Po szkole rozpoczął naukę w warsztacie optycznym Bachmanna przy Podwalu. Z czasem stał się jego właścicielem. Zakład ów mieścił się później w Pałacu Paca, a następnie przy Miodowej 4. W 1847 roku otrzymał wspomniany tytuł i prawo do umieszczania na swych wyrobach herbu Królestwa Polskiego.

Próćz działalności ściśle zawodowej, publikował również prace o charakterze naukowym, jak np. "O doborze używania szkieł ocznych", "O probierzu stumiarowym do wódek i spirytusu" czy "Kilka słów o niezgodności termometrów". W 1869 roku otworzył przy swojej pracowni Gabinet Fizyczny, niewielkie muzeum z eksponatami mineralogicznymi, zoologicznymi oraz przyrządami naukowymi. Próbował wprowadzać własną, polską terminologię naukową, ale ciepłomierz w miejsce termometru raczej się nie przyjął.

Był również aktywnym działaczem społecznym. Zabezpiecza na przykład cenne pamiątki ze zniesionego klasztoru i kościoła Pijarów, w tym urnę z sercem St. Konarskiego. Przez wiele lat pełnił w gminie żydowskiej obowiązki opiekuna ubogich. Przekazywał znaczne sumy na cele powstania styczniowego. Był znanym gawędziarzem i skarbnicą opowieści z przeszłości. Zmarł otoczony powszechnym uznaniem i został pochowany na Cmentarzy Żydowskim przy Okopowej (nagrobek na ilustracji z Wikipedia Commons).

W zbiorach Pałacu Wilanowskiego znajduje się unikatowy artefakt, wykonany przez Pika: zegar słoneczny z miniaturową armatką, strzelającą prawdziwym prochem dokładnie w południe. Można go obejrzeć na stronie muzeum. W Jędrzejowie zaś znajdziemy zegar słoneczny jego wyrobu, z umieszczoną firmą Pika i herbem Królestwa.