18 grudnia

18 grudnia

18 stycznia 1848 roku urodził się w Stoczku Łukowskim bohater dzisiejszej kartki z kalendarza, Aleksander Świętochowski. Postać ta, nieco już dzisiaj zapomniana, dużą część swojego życia spędziła działając poza Warszawą, jednak idee przez nią głoszone miały olbrzymi wpływ na warszawską inteligencję ostatniej ćwierci XIX wieku.

Aby jednak zacząć głosić idee, naszemu dzisiejszemu bohaterowi wypadało wcześniej odpowiednio się wykształcić. Tak też uczynił, kończąc szkoły w Siedlcach i Lublinie, a następnie kontynuując edukację w warszawskiej Szkole Głównej przekształconej za czasów jego nauki w Uniwersytet Cesarski, a następnie wyjechał do Lipska, gdzie uzyskał stopień doktora filozofii. 

Po powrocie do Warszawy pracował jako dziennikarz w "Przeglądzie Tygodniowym", a następnie w "Nowinach" oraz kilku innych tytułach. Swoimi felietonami i artykułami propagował myśl pozytywistyczną, zakładającą (oczywiście, w znacznym uproszczeniu) porzucenie, ze względu na niekorzystną sytuację polityczną, marzeń o niepodległości i ukierunkowanie energii Polaków na rozwój gospodarki, kultury i demokratyzację społeczeństwa. Szybko wyrósł na czołowego ideologa polskiego pozytywizmu, a następnie liberalizmu. Swoje idee propagował, jak już wcześniej wspomnieliśmy, w ówczesnej prasie oraz aktywnie działał zakładając stowarzyszenia mające pielęgnować bliskie mu wartości, takie jak Związek Postępowo-Demokratyczny czy Towarzystwo Kultury Polskiej.

Praktyczna realizacja postulatów "pracy organicznej" i "pracy u podstaw" znajdowała swój wyraz nie tylko w twórczości literackiej i dziennikarskiej oraz zakładaniu stowarzyszeń. Jednym z ważniejszych dzieł życia Świętochowskiego było założenie, wraz z Aleksandrą Bąkowską, założył na terenie jej majątku w Gołotczyźnie pod Ciechanowem szkoły rolniczej mające kształcić młodzież wiejską. To dzieło życia Świętochowskiego pomimo licznych dziejowych zawieruch przeżyło swojego twórcę, który zmarł w Gołotczyźnie w 1938 r., w szacownym wieku 90 lat. Obecnie zarówno w dawnym domu Świętochowskiego, jak i w dworku Bąkowskiej siedzibę ma Muzeum Pozytywizmu podlegające Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie.