3 kwietnia. Zmarł Jędrzej Kitowicz

3 kwietnia. Zmarł Jędrzej Kitowicz

3 kwietnia 1804 r. zmarł Jędrzej Kitowicz. Choć napisał praktycznie tylko dwie książki, a szczegóły jego biografii pozostają dla nas tajemnicą, powinien go znać każdy przewodnik. Swoją drogą, miał taki dar wymowy, że byłby znakomitym przewodnikiem.

Jędrzej Kitowicz dla nas jest przede wszystkim literatem, tymczasem sam uważał się za historyka. Żywo interesował się bieżącą polityką. Od 1750 do 1798 r. zapisywał wydarzenia swojej epoki. Najpierw zebrał je w kronikę i opatrzył wstępem. Później dopisał narrację. Kronikę nazywał Pamiętnikami, albo Historią Polską, natomiast narrację zatytułował „Pamiętniki czyli Historia polska”. Oprócz tego postawił sobie za cel zachowanie dla przyszłych pokoleń w formie pisemnej zwyczajów i sposobu myślenia społeczeństwa swojego czasu. Zebrał je w „Opisie obyczajów za panowania Augusta III”, tworząc tym samym cenne źródło kulturoznawcze. Zamierzał jeszcze stworzyć podobny opis dla czasów Stanisława Augusta. Niestety, nie zdążył.

Nie wydał swoich rękopisów. „Opis obyczajów…” został wydany w okrojonej formie dopiero w 1840 r., a w całości w 1951 r. Książki Kitowicza, mimo że napisane archaicznym językiem, czyta się doskonale. Kitowicz pasjonował się modami i osobliwościami. Pisał również takie rzeczy, jakich nie powstydziłaby się dzisiejsza prasa brukowa.

Urodził się 1728 r. Czy był szlachcicem, czy mieszczaninem, nie jest przesądzone. Uczył się u zakonników. Nie wiadomo, których. Pracował na dworach, także jako sekretarz opata. Należał do konfederatów barskich. W wieku 43 lat postanowił zostać księdzem. Uczył się w Seminarium Misjonarzy przy kościele św. Krzyża w Warszawie. Dostawał stypendium, ale przerwał studia po roku. Być może dlatego że, jak sam uważał, miał luki w wykształceniu ogólnym, a być może z powodu niejasnych dla nas przeszkód. Aby zostać księdzem, musiał uzyskać dyspensę z Rzymu. Ostatecznie przyjął święcenia. Mieszkał w Koszutach, w Rzeczycy i w Kaliszu. W Warszawie bywał.

Istnieje jeden jedyny pewny portret Kitowicza, nieznanego autora. Ilustracją jest kopia portretu ze strony Wikipedia Commons.