4 kwietnia 1799r. – umiera Antoni Jabłonowski

4 kwietnia 1799r. – umiera Antoni Jabłonowski

Okres stanisławowski możemy nazwać "ciekawymi czasami", podczas których sympatie oraz sytuacja polityczna w Rzeczypospolitej potrafiły zmieniać się bardzo gwałtownie. W tych właśnie ciekawych czasach działał bohater dzisiejszej kartki z kalendarza – zmarły 219 lat temu, 4 kwietnia 1799r. w Warszawie Antoni Jabłonowski.

Bohater nasz wywodził się z rodziny magnackiej, która liczący się w Rzeczypospolitej status osiągnęła stosunkowo późno – dopiero pod koniec XVII wieku jej członkowie zaczęli piastować najważniejsze urzędy w kraju. Dziadek Antoniego pełnił funkcję kanclerza, odpowiadającego za politykę zagraniczną Rzeczypospolitej, a jego pradziadek Stanisław odznaczył się jako hetman wielki oraz polny koronny. Sam Antoni, jako poseł na sejm oraz senator brał udział we wszystkich istotnych dla schyłkowej Rzeczypospolitej wydarzeniach politycznych – od sejmu koronacyjnego Stanisława Augusta, przez sejm rozbiorowy 1772-3, po Sejm Wielki i insurekcję kościuszkowską.

Aby wygodnie móc uczestniczyć w tych wszystkich wydarzeniach, jak każdy magnat musiał mieć również swoją warszawską siedzibę. W tym celu, na zakupionej przy dzisiejszym pl. Teatralnym działce Jakub Fontana i Dominik Merlini wnieśli w latach 1873-85 na zlecenie Antoniego okazały pałac, który swoją reprezentacyjną funkcję spełnia po dziś dzień. Obiekt ten bowiem, pomimo tego, że pozostał w posiadaniu rodziny Jabłonowskich dość krótko (już 18 lat po śmierci fundatora przebudowano go na ratusz), bez względu na zmiany właściciela i funkcji, a nawet zniszczenia w ostatniej wojnie i odbudowy w formie swoistej dekoracji (odtworzono bowiem wyłącznie fasadę), dalej przypomina nazwą rodzinę swoich fundatorów.

Jako ilustracja Jabłonowski pędzla Józefa Peszki (źródło: Wikimedia Commons)