3 lutego

3 lutego

3 lutego 1928 r. (choć źródła przez wiele lat podawały rok 1924) w Warszawie urodził się bohater naszej rocznicowej kartki z kalendarza. Postać ta jest nieco zapomniana, chociaż niektórzy określają ją mianem jednego z najbardziej znanych polskich pisarzy. Tego czy określenie jest trafne rozstrzygać nie zamierzemy, lecz pozostawimy tę przyjemność Czytelnikom.

Mowa o niejakim Andrzeju Szczypiorskim. Swoją karierę pisarska rozpoczął w 1948r., po przeżyciach czasu wojny podczas której, w mundurze Armii Ludowej brał udział w powstaniu warszawskim. Po kapitulacji więziono go wraz z ojcem KL Sachsenhausen. Po powrocie z obozu osiadł w Katowicach, gdzie rozpoczął karierę publicystyczną. Z pierwszymi latami powojennymi związany jest również prawdopodobnie najbardziej kontrowersyjny epizod jego życia. Dotyczył on współpracy z SB w ramach której miał skłonić swojego ojca Adama, przedwojennego działacza PPS i aktywnego działacza emigracyjnego do powrotu wraz z żoną do kraju (co ostatecznie zakończyło się sukcesem). W międzyczasie działał w dyplomacji (po "odwilży"), publicystyce oraz udzielał sie literacko, podnosząc często tematykę relacji polsko-niemieckich. Wielkim szokiem były dla Szczypiorskiego wydarzenia 1968 r. i późniejsza nagonka antysemicka, w wyniku której wielu jego przyjaciół opuściło kraj. Był to jeden z przełomowych punktów w jego życiu – od tej por zaczyna rozluźniać związku z władzą. Twórczo, wydarzenia z 1968 r. zainspirowały go do napisania bodaj najbardziej utworu – "Mszy za miasto Arras". W kolejnych latach wiąże sie z demokratyczną opozycją – zbiera składki na KOR, obserwuje procesy opozycjonistów krytykuje cenzurę oraz wspiera opozycjonistów, co kończy się dla niego internowaniem w latach 1981-8.. Dalej tworzy, przy czym jego książki ukazują się już wyłącznie jako wydawnictwa nieoficjalne (wtedy powstaje m.in. "Początek" analizujący relacje polsko - niemiecko - żydowskie okresu okupacji). Po upadku komunizmu przez dwa lata piastował funkcję senatora, a następnie poświęcił się działalności publicystycznej. Zmarł w roku 2000.

Na zdjęciu bohater naszej kartki z kalendarza podczas przerwanego ogłoszeniem stanu wojennego Kongresu Kultury Polskiej (źródło: http://www.artin.gda.pl)