14 lutego

14 lutego

Gdy naród na pole wystąpił z orężem,
Panowie na sejmie radzili;
Gdy lud Polski krzyczał: Umrzem lub zwyciężem!
Panowie o czynszach prawili.
Gdy wiara porwała siekiéry i kosy,
W siermięgach z województw ruszyła;
Panowie uczone podnosili głosy,
Gadali wymownych słów siła.

Każdy chyba zna tę rewolucyjną pieśń, jeden z hymnów ruchów ludowych i lewicowych. Nie każdy chyba jednak wie, że jej autorem jest naturalny syn rosyjskiego cesarza. 14 lutego 1818 roku urodził się Gustaw Ehrenberg, poeta i działacz niepodległościowy.

Ehrenberg był synem Heleny Rautenstrauchowej, żony generała Józefa, i najprawdopodobniej króla-cesarza Aleksandra I. Romans generałowej z monarchą przyczynił się zresztą do rozpadu jej małżeństwa. Dziecko otrzymało nazwisko ojczyma, mistrza młynarskiego Pawła.

Gustaw ukończył Liceum Warszawskie. Maturę zdał w 1832 roku. Szybko zaangażował się w konspiracyjną działalność, zwłaszcza w Stowarzyszeniu Ludu Polskiego. W 1837 roku został aresztowany, a w 1839 skazany na śmierć. Karę zamieniono na katorgę, z której powrócił po ponad dwudziestu latach. Tu pisywał do szeregu gazet, w tym "Gazety Polskiej" i "Gazety Warszawskiej". Był dyrektorem Biblioteki Zamoyskich. Ożenił się z Felicją, córką inżyniera Feliksa Panzera, a następnie z jej siostra Emilią. 

Twórczość poetycka Ehrenberga obraca się wokół tematyki niepodległościowej, powstańczej, heroicznej. Prócz zacytowanej "Szlachty w 1831 roku" dobrze ich charakter oddaje wiersz "Szubienica Zawiszy".

W 1870 roku Ehrenberg przeprowadził się do Krakowa, tam też zmarł w 1895 roku. Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim.

Portret poety za Wikipedia Commons.